Eğiticinin Eğitimi: Öğrenme Bilimi ve Eğitim Tasarımı

Eğiticinin eğitimi nedir, kimler alır?

Eğiticinin eğitimi, bir konuyu bilen kişinin o konuyu öğretebilir hâle gelmesi için tasarlanmış programdır. Bu ikisi aynı şey değil: bir işi çok iyi yapmak, o işi başkasına aktarabilmeyi kendiliğinden getirmiyor. Aktarma ayrı bir tasarım işi.

Bu program özellikle kurum içindeki bilgiyi taşımak durumunda olanlar için: kendi alanında uzman olup ekibe eğitim vermesi beklenen çalışanlar, yeni gelenin oryantasyonundan sorumlu yöneticiler, ürün veya süreç eğitimi veren ekipler ve kurum içi eğitmen havuzundaki isimler.

Bu program sertifika programı mı?

Bu program, kurum içinde eğitim veren kişilerin öğrenme deneyimi tasarlama ve uygulama yetkinliklerini geliştirmek amacıyla hazırlanmıştır. Programın yapısına göre katılım belgesi veya program sertifikası sunulabilir. MEB onaylı veya e-Devlet'te görüntülenen bir sertifika programı olarak sunulduğu durumlar ayrıca ve açıkça belirtilir.

Katılımcıların programdan çıkardığı şey belgeden çok şu oluyor: kendi eğitimlerini yeniden tasarlayacak bir çerçeve, uygulama sırasında aldıkları geri bildirim ve sonrasında kullanabilecekleri bir yöntem seti.

Yetişkinler nasıl öğrenir?

Yetişkin öğrenmesinin çocuk öğrenmesinden en belirgin farkı, yetişkinin öğrenmeye boş bir zihinle gelmemesi. Zaten bir deneyimi, bir yöntemi ve çoğu zaman bir "biz bunu şöyle yapıyoruz"u var. Bu yüzden yeni bilgi eskisinin üzerine eklenmez; onunla karşılaşır, bazen çatışır.

Bundan üç pratik sonuç çıkıyor:

• Yetişkin "neden" sorusunun cevabını önden ister. Bir konunun neden şimdi ve neden kendisi için önemli olduğunu görmeden, öğrenmeye ayıracağı dikkati vermiyor.
• Deneyim hem kaynak hem engel. Katılımcının kendi deneyimini konuşturmayan bir eğitim, sahip olduğu en güçlü malzemeyi kullanmamış olur; ama o deneyim sorgulanmadan yeni yaklaşım da yerleşmez.
• Öğrenme, eğitimin bitişiyle bitmiyor. Aktarım işe döndükten sonra gerçekleşiyor; tasarımın buraya kadar düşünülmesi gerekiyor.

En sık yapılan eğitim tasarımı hataları

1. İçeriği öğrenme sanmak. Anlatılan her şey öğrenilmiş sayılmıyor. Bir eğitimin başarısı kapsadığı konu sayısıyla değil, katılımcının işine dönünce yapabildiği şeyle ölçülüyor.
2. Her şeyi anlatmaya çalışmak. Konuya hâkim olmak, çoğu zaman fazla anlatmaya yol açıyor. Oysa fazlalık öğrenmeyi artırmıyor, seyreltiyor.
3. Katılımcıyı pasif bırakmak. Katılımcının bilgiyi işlemesi, uygulaması, hatırlamaya çalışması ve geri bildirim alması öğrenmenin kalıcılığını güçlendirir. Bu, dikkat meselesi değil, işleme meselesi.
4. Aktiviteyi öğrenme amacı olmadan kullanmak. Oyun ve etkinlik güçlü araçlar; ama bir öğrenme hedefine bağlanmadıklarında yalnızca hoş bir ara oluyorlar.
5. Eğitim sonunu öğrenmenin sonu sanmak. Asıl zor kısım eğitimden sonra başlıyor. Tasarımın son adımı, öğrenilenin işe nasıl taşınacağı.

Eğitim nasıl işliyor?

Süreyi hazır bir pakete göre değil, hedeflenen davranış ve çıktıya göre belirliyoruz: 2–3 saatlik bir atölye de olabilir, tam gün ya da birden fazla güne yayılan bir öğrenme yolculuğu da.

Yüz yüze, online ve karma formatlarda çalışıyoruz. Bu program uygulama ve geri bildirim ağırlıklı olduğu için yüz yüze formatı özellikle öneriyoruz.

Katılımcı sayısı programın yöntemine göre değişiyor: interaktif eğitimler ve atölyelerde daha küçük gruplar öğrenme deneyimini güçlendirirken, keynote ve konuşma formatlarında çok daha geniş gruplarla çalışılabiliyor.

Programı kurumun ihtiyacına, sektörüne, katılımcı profiline ve hedeflenen iş sonuçlarına göre uyarlıyoruz. Gerektiğinde eğitim öncesinde ihtiyaç görüşmeleri, katılımcı ve veri analizi ya da yönetici görüşmeleri yapıyoruz.

Bu programda uyarlamanın en belirleyici kısmı şu: katılımcılar örnek bir vaka yerine kendi eğitimleri üzerinde çalışıyor. Tasarladıkları bölümü uyguluyor, geri bildirim alıyor ve yeniden tasarlıyor.

Programın yapısına göre katılım belgesi veya program sertifikası sunuluyor; ayrıntı aşağıdaki sık sorulan sorularda.

Sık sorulan sorular

Bu eğitim sertifika veriyor mu?

Programın yapısına göre katılım belgesi veya program sertifikası sunuluyor; ayrıntısı yukarıdaki "Bu program sertifika programı mı?" bölümünde.

Hiç eğitim vermemiş biri katılabilir mi?

Evet. Program, bilgi aktarma sorumluluğu olan herkes için tasarlandı: kurum içi uzmanlar, yeni çalışan oryantasyonundan sorumlu yöneticiler, ürün eğitimi veren ekipler. Deneyimli eğitmenlerle hiç eğitim vermemiş katılımcılar aynı grupta olduğunda, program katılımcı profiline göre uyarlanıyor.

Kendi eğitimimizi programda tasarlıyor muyuz?

Evet. Kurumsal çalışmaların önemli bir bölümünü kurumun ihtiyacına, sektörüne ve katılımcı profiline göre uyarlıyoruz; gerektiğinde eğitim öncesinde ihtiyaç görüşmeleri ve katılımcı analizi yapıyoruz. Katılımcıların örnek bir vaka yerine kendi eğitimleri üzerinde çalışması, öğrenilenin işe transferini belirgin biçimde artırıyor.

Online eğitim tasarımı da kapsamda mı?

İhtiyaca göre yüz yüze, canlı online ve karma öğrenme deneyimlerinin tasarım farkları da program kapsamında ele alınabilir. Uzaktan bir eğitimi tasarlamak, yüz yüze bir eğitimi ekrana taşımak değildir; dikkat süresi, etkileşim ve uygulama tasarımı baştan farklı kurulur.

Eğitimin etkisini nasıl ölçüyorsunuz?

Eğitimin başarısını yalnızca katılımcı memnuniyetiyle değerlendirmiyoruz. Programın kapsamına göre ön değerlendirme, eğitim sonrası değerlendirme, öğrenme kazanımları, davranış değişikliği ve iş sonuçlarına yönelik ölçüm araçları tasarlanabiliyor. Bu programda en anlamlı ölçüt genellikle şu: katılımcının eğitimden sonra tasarladığı ilk eğitim, öncekinden farklı mı?

Eğitmenlik dışında kimlere yarar?

Bilgi aktarma sorumluluğu olan herkese: kurum içi uzmanlar, yeni çalışan oryantasyonundan sorumlu yöneticiler, ürün eğitimi veren ekipler.

Öğrenme & Gelişim Alanındaki Diğer Eğitimler